De bosfazant
(Latijnse naam: Phasianus colchicus)

Terug naar Puur Natuur

Begin maart is er nog nauwelijks nieuw groen te zien in de natuur. Sneeuwklokjes zijn er volop en ook ander voorjaarsbolgewassen laten hun groene blaadjes zien, maar verder is alles nog erg kaal.

FazanthaanEen voordeel heeft dat wel. We kunnen allerlei vogels en sommige zoogdieren beter zien omdat er minder dekking voor ze is. En een van die dieren is de bosfazant die door bijna iedereen fazant genoemd wordt. Maar de naam fazant is een verzamelnaam voor een heleboel soorten fazanten waarvan vooral de mannetjes vaak prachtige kleuren hebben die ze gebruiken om indruk te maken op vrouwtjesfazanten en op hun mannelijke rivalen. Veel van die fazanten kunnen we in dierentuinen bewonderen of in volieres zoals de goudfazant en de zilverfazant.

De vrouwtjes zijn veel onopvallender gekleurd. De reden daarvoor is dat het vrouwtje tijdens het broeden op haar nest verstopt tussen struiken of hoog gras niet op mag vallen. Want de fazant heeft veel vijanden die dol zijn op een fazantenboutje of op de eieren. Katten, honden, vossen, bunzingen of grote roofvogels zoals de havik eten fazanten, terwijl andere grote vogels zoals kraaiachtigen en reigers de eieren of kuikens opeten.

Terug naar boven

FazanthenAls een vrouwtjesfazant - ook wel hen genoemd - op haar nest ontdekt wordt door een vijand, probeert ze die weg te lokken van het nest door net te doen of ze gewond is en slecht kan lopen. Als ze dan ver genoeg van het nest is, vliegt ze plotseling op. Fazanten vliegen niet graag en zijn niet wendbaar maar ze kunnen wel heel snel vliegen. Uiteindelijk keert ze dan met een omweg terug naar haar nest
Oorspronkelijk kwamen in Nederland geen fazanten voor. Vermoedelijk in ca. 500-800 jaar na Chr. zijn fazanten vanuit Transkaukasië als siervogel ingevoerd. Pas in de 18e tot de 20e eeuw is men begonnen de Oostchinese fazant in te voeren voor de jacht. Deze is herkenbaar aan een witte halsring. De fazanten die nu in in het wild in Nederland rondlopen zijn kruisingen van deze twee soorten.

Eigenlijk komen ze in vrijwel alle landschapstypen voor maar vaak in geringe aantallen met een voorkeur voor landschappen waar ze veel dekking kunnen vinden en voldoende voedsel. Vooral op plaatsen waar ze uitgezet werden voor de jacht en bijgevoerd kwamen ze in grote aantallen voor. Tegenwoordig mag dat niet meer. Ook al worden ze nu niet meer uitgezet, ze handhaven zich wel en we kunnen ze dan ook regelmatig waarnemen, vooral vanuit een auto omdat ze daar niet voor wegrennen of vliegen.

Net als kippen zijn het echte alleseters, ze eten insecten, wormen, zaden, planten, knoppen, bessen, vruchten enz. Waar veel voedsel te vinden is, komen ook meer fazanten voor. Als slaaplaats kiezen ze net als onze kippen een hoge plek uit waar ze veilig zijn voor hun vijanden op de grond. Dat is meestal een boom en als je geluk hebt en je weet waar ze gaan slapen kun je ze met volle maan op de boomtakken zien zitten.

Fazanthen met jongIn de maand maart beginnen de fazanthanen weer een territorium in te nemen in de hoop dat ze één of meer hennen kunnen aantrekken. Soms kan één haan wel acht hennen in zijn harem hebben. In mei en juni zijn de hennen voor ons verdwenen omdat ze in het verborgene broeden of voor hun kuikens zorgen. Na het uitkomen van de eieren zijn de kuikens na 14 dagen in staat om te vliegen. Als ze in leven weten te blijven, blijven ze tot het volgende broedseizoen bij hun moeder en brengen de winter vaak door in grotere groepen. Dat sociale gedrag zie je s'winters bij veel andere soorten vogels. De reden hiervoor is dat het veiliger is. Ze zien hun vijanden veel eerder aankomen.

En als het dan weer voorjaar wordt, gaat iedereen zijn eigen weg om een partner te kiezen, een plekje (territorium) te veroveren en een nestje te bouwen.

Maart 2001.

Terug naar boven

© Copyright Drechtkids
Stichting Drechtweb